{"id":40076,"date":"2016-10-28T11:22:13","date_gmt":"2016-10-28T08:22:13","guid":{"rendered":"https:\/\/teidakademi.com\/?p=40076"},"modified":"2017-11-07T15:05:12","modified_gmt":"2017-11-07T13:05:12","slug":"kuresel-yolsuzluk-karsiti-yasalarin-karsilastirmasi-etik-olmayana-yatirim-yok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/2016\/10\/28\/kuresel-yolsuzluk-karsiti-yasalarin-karsilastirmasi-etik-olmayana-yatirim-yok\/","title":{"rendered":"K\u00fcresel Yolsuzluk Kar\u015f\u0131t\u0131 Yasalar\u0131n Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131: ET\u0130K OLMAYANA YATIRIM YOK!"},"content":{"rendered":"

Yolsuzluk insanl\u0131k tarihi kadar eski, ona kar\u015f\u0131 m\u00fccadele de. Ancak yolsuzluklara kar\u015f\u0131 derli toplu bir yasan\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 olduk\u00e7a yeni say\u0131l\u0131r: Watergate skandal\u0131 sonras\u0131 1977 y\u0131l\u0131nda ABD ilk ad\u0131m\u0131 at\u0131yor. \u0130kinci ad\u0131m ise 2010 y\u0131l\u0131nda Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta at\u0131l\u0131yor\u2026
\nBu konudaki son yasa ise, yolsuzluk skandallar\u0131yla \u00e7alkalanan Brezilya\u2019dan 2014\u2019te geldi: Temiz \u015eirket Yasas\u0131. Peki bu yasalar aras\u0131nda ne gibi \u00fcst\u00fcnl\u00fckler, zay\u0131fl\u0131klar ve farkl\u0131l\u0131klar var?<\/p>\n

ET\u0130K OLMAYANA YATIRIM YOK!<\/p>\n

Evet, bu haber ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, bizim \u00fclkemizdeki bir gazeteye ait! TE\u0130D Genel Sekreteri\u2019nin be- yanlar\u0131yla da zenginle\u015fen haberin devam\u0131nda, yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n\u00a0\u00a0 art\u0131k\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019de\u00a0yat\u0131r\u0131m yapmak i\u00e7in baz\u0131 kriterlere ihtiya\u00e7 duydu\u011funu; bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u015firketin etik oldu\u011funu ve yolsuzluktan korundu\u011funu ispatlamas\u0131n\u0131n geldi\u011fi belirtiliyor. Tabii bu konularda en hassas olanlar, ABD, Birle\u015fik Krall\u0131k (\u00f6zellikle \u0130ngiltere) ve son iki y\u0131ld\u0131r da Brezilyal\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zellikle bu \u00fc\u00e7 \u00fclke, t\u00fcm d\u00fcnyada en detayl\u0131 ve en sert yolsuzluk kar\u015f\u0131t\u0131 yasalara sahipler.<\/p>\n

YOLSUZLUK\u2026<\/p>\n

Pek \u00e7ok \u015fekilde tan\u0131m\u0131 yap\u0131labilen yolsuzluk kavram\u0131n\u0131n en net ve \u00f6zet tan\u0131m\u0131 \u015fu galiba:\u00a0\u201cBir g\u00f6revin, \u00f6zellikle kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6zel \u00e7\u0131karlar amac\u0131yla k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131\u201d. Ve bahsi ge\u00e7en bu k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131mlar\u0131n\u00a0toplam\u0131, d\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck ekonomisini\u00a0olu\u015fturuyor. \u00dcstelik ederi, k\u00fcresel gayri safi milli has\u0131lan\u0131n %5\u2019i. \u0130nsan\u00a0\u201cbu parayla hangi hastal\u0131\u011fa \u00e7are ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 desteklenebilirdi, ka\u00e7 a\u00e7 \u00e7ocuk doyurulurdu, ka\u00e7 insana temiz i\u00e7me suyu g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc\u201d\u00a0diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeden edemiyor. Ama bu ger\u00e7ek var ve giderek artan say\u0131da \u00fclke, bu k\u00fcresel sorunla ba\u015f etmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yasalar \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n

B\u0130R ZAMANLAR AMER\u0130KA\u2026<\/p>\n

\"etik-olmaya-yatirim-yok-4\"Yolsuzlu\u011fun tarihi, insanl\u0131k tarihi kadar eski asl\u0131nda. Ancak bu konuda elimizdeki\u00a0ilk belgeler, M.\u00d6. 4000 y\u0131l\u0131na, S\u00fcmerlere ula\u015f\u0131yor. Muhakkak o d\u00f6nemlerden bug\u00fcnlere, yolsuzlukla
\nsava\u015fmak i\u00e7in pek \u00e7ok \u00f6nlem al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu konudaki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de\u00a0uluslararas\u0131 anlamda ge\u00e7erli olan ilk yasa\u00a0(FCPA,\u00a0Foreign Corrupt Practices Act. Yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki Yolsuzluk Uygulamalar\u0131 Hakk\u0131nda Kanun), 1977 y\u0131l\u0131nda, Ba\u015fkan Nixon\u2019un da istifa etmesine neden olan\u00a0Watergate Skandal\u0131\u2019n\u0131\u00a0takiben ABD\u2019de \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Yasa en temelde,\u00a0ABD ile ba\u011flant\u0131l\u0131 \u015firket ve ki\u015filerin, yabanc\u0131 \u00fclkelerde r\u00fc\u015fvet vermesini \u00f6nlemeyi ama\u00e7l\u0131yor. Bunun i\u00e7in de gereklilikleri iki ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda topluyor:<\/p>\n

-Muhasebe ve \u0130\u00e7 Kontrol H\u00fck\u00fcmleri<\/p>\n

-R\u00fc\u015fvet Kar\u015f\u0131t\u0131 H\u00fck\u00fcmler<\/p>\n

Bu ba\u015fl\u0131klarda konulan kurallar \u00f6zetle,\u00a0\u201cBir i\u015fin elde edilmesi ya da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi amac\u0131yla yabanc\u0131 bir kamu g\u00f6revlisine r\u00fc\u015fvet verilmesini su\u00e7 saymakta\u201d,\u00a0\u015firketlerin \u201ckay\u0131t ve hesaplar\u0131n\u0131 do\u011fru ve eksiksiz\u00a0tutmas\u0131n\u0131, yabanc\u0131\u00a0 bir kamu g\u00f6revlisine yap\u0131lan\u00a0\u00f6demeler ya da di\u011fer uygunsuz \u00f6demeleri gizlemeye y\u00f6nelik olarak kay\u0131tlar\u0131n tahrif edilmesini yasaklamakta\u201d ve \u201cdefter ve kay\u0131tlardaki tutars\u0131zl\u0131klar\u0131n tespit edilmesi ve a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 konusunda g\u00fcvence sa\u011flayacak muhasebe i\u00e7 kontrollerinin olu\u015fturulmas\u0131 gereklili\u011fini\u201d getirmektedir. Tabii insan\u0131n akl\u0131na neden \u00fclke i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen bir yolsuzluk skandal\u0131ndan sonra uluslararas\u0131 bir yasa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 diye gelebilir. Buna da kongredeki g\u00f6r\u00fc\u015fme tutanaklar\u0131nda kongre \u00fcyeleri yasan\u0131n amac\u0131n\u0131 \u00f6zetleyerek cevap veriyor: \u201cABD \u015firketlerinin, dost ve karde\u015f m\u00fcttefiklerin ekonomilerine r\u00fc\u015fvet ve yolsuzlu\u011fu enjekte ederek zarar vermelerini \u00f6nlemek\u201d\u2026<\/p>\n

\u201cYURTDI\u015eINDAK\u0130\u00a0YOLSUZLUK UYGULAMALARI HAKKINDA KANUN), 1977 YILINDA, BA\u015eKAN NIXON\u2019UN DA \u0130ST\u0130FA ETMES\u0130NE NEDEN OLAN WATERGATE SKANDALI\u2019NI TAKIBEN ABD\u2019DE \u00c7IKARILDI.\u201d<\/p>\n

ELE\u015eT\u0130R\u0130LER\u2026<\/p>\n

\"etik-olmaya-yatirim-yok-1\"Tabii bu boyutta bir uluslararas\u0131 yasa, hem de ilk olunca, \u00e7e\u015fitli ele\u015ftiriler de almad\u0131 de\u011fil. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda, yasan\u0131n yaln\u0131zca devlet g\u00f6revlilerine verilecek r\u00fc\u015fveti kapsad\u0131\u011f\u0131 ve\u00a0\u201ci\u015f kazanmak ya da var olan i\u015fi kapsamak\u201d\u00a0diyerek ama\u00e7 k\u0131s\u0131tlamas\u0131 getirdi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla kapsam\u0131n\u0131n dar oldu\u011fu geliyordu.\u00a0Takip eden en \u00f6nemli ele\u015ftiri ise, yasadaki\u00a0\u201ckolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6deme\u201d\u00a0istisnas\u0131 oldu. Yasa, zorunlu hallerde, i\u015fleri h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in verilen r\u00fc\u015fvetlere kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6deme ad\u0131n\u0131 veriyor ve onlar\u0131 istisna say\u0131yordu. Bu konu, yasa Amerikan senatosunda tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken de g\u00fcndeme gelmi\u015f ve\u00a0bir senat\u00f6r, ama\u00e7lar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle\u00a0a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131:\u00a0\u201cBu yasayla amac\u0131m\u0131z b\u00fcrokratik labirentlerin i\u00e7inde kaybolmu\u015f\u00a0ve gerekli evraklar\u0131 bir an \u00f6nce almak isteyen bir \u015firket \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n memura verece\u011fi 50 Dolar\u2019l\u0131k bir hediyenin de\u011fil, bir \u00fclkenin petrol kanunlar\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7e\u015fitli h\u00fck\u00fcmet organlar\u0131na 50 milyon Dolar katk\u0131 sa\u011flayan Amerika ba\u011flant\u0131l\u0131 \u015firketlerin pe\u015fine d\u00fc\u015fmek.\u201d<\/p>\n

Yasayla alakal\u0131 bir di\u011fer ele\u015ftiri, \u201cmakul g\u00fcvence\u201d ve \u201cmakul detay\u201d kolayl\u0131\u011f\u0131 idi. Yasa, \u015firket y\u00f6netimi muhasebe ve i\u00e7 kontrol sistemleriyle ilgili konularda iyi niyetini ve uyum i\u00e7in \u201cmakul\u201d \u00f6nlem ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat ederse, bunun incelemelerde ve yarg\u0131lamalarda g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulaca\u011f\u0131ndan bahsediyor. Yasay\u0131 inceleyenlerin ele\u015ftirdi\u011fi bu konu, yasada ciddi anlamda de\u011fi\u015ftirilmese de, uygulamada pek ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131ndan, yarg\u0131 organ\u0131 \u201cmakul g\u00fcvence\u201dyi pek fazla dikkate almad\u0131\u011f\u0131ndan, bu ele\u015ftiri \u00e7ok da yerini bulmam\u0131\u015f oldu. \u00d6rne\u011fin, bilgi teknolojisi devlerinden birinin, i\u015f geli\u015ftirme i\u00e7in d\u00fcnyada kulland\u0131\u011f\u0131 binlerce \u015firketten birinin kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir r\u00fc\u015fvet dosyas\u0131 nedeniyle ald\u0131\u011f\u0131 cezan\u0131n uzla\u015fma g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri iki milyon Dolar ceza ile sonu\u00e7lan\u0131nca, \u201cBinlerce \u015firketin hepsini tek tek denetleyemem\u201d savunmas\u0131n\u0131n pek de i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f oldu.<\/p>\n

Yasan\u0131n kendisinin de\u011filse de, uygulamas\u0131n\u0131n ele\u015ftirildi\u011fi konulardan, burada bahsedilecek sonuncusu,\u00a0\u00e7o\u011funlukla ki\u015filerin de\u011fil, kurumlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, oysa r\u00fc\u015fvet su\u00e7unu i\u015fleyenlerin ki\u015filer oldu\u011fu \u00fczerinedir.\u00a0B\u00f6ylelikle as\u0131l r\u00fc\u015fvetin \u00f6denmesi karar\u0131n\u0131 veren ki\u015filer, kararlar\u0131n\u0131 bir ceza durumunda \u015firketin cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n bilinciyle daha rahat verebiliyor ve sorumlu olduklar\u0131 \u015firket ceza ald\u0131\u011f\u0131nda, oradan ayr\u0131larak ba\u015fka bir \u015firkette benzer kararlar vererek ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebiliyorlar. B\u00f6ylelikle cezalar, ki\u015filer baz\u0131nda cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f oluyor.<\/p>\n

PEK\u0130 \u015e\u0130RKETLER NE YAPSIN?<\/p>\n

FCPA\u2019i yay\u0131nlayan otoriteler, 2012 y\u0131l\u0131nda, \u015firketlerin FCPA\u2019e uyum i\u00e7in neler yapmalar\u0131n\u0131 beklediklerini anlatan bir k\u0131lavuz \u00e7\u0131kard\u0131lar. Bu k\u0131lavuzda, \u00e7ok temel olarak a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6neriler iletildi \u015firketlere:<\/p>\n

\u00dcst Y\u00f6netimin Duru\u015fu:\u00a0Yolsuzluk kar\u015f\u0131t\u0131 politikalar \u015firketin \u00fcst y\u00f6netimi taraf\u0131ndan desteklenmelidir ve s\u0131k s\u0131k ileti\u015fimi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Etik Kurallar ve Uyum Politikalar\u0131:\u00a0Etik Kurallar, etkin bir uyum program\u0131n\u0131n en \u00f6nemli temel ta\u015f\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca detayl\u0131 i\u00e7 kontroller, denetim prosed\u00fcrleri, politikalar ve disiplin kurallar\u0131 da mevcut olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6zetim, \u00d6zerklik ve Kaynaklar:\u00a0G\u00f6zetim ve denetimden sorumlu b\u00f6l\u00fcm ya da ki\u015filer, y\u00f6netimden ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olmal\u0131; uyum program\u0131n\u0131 etkin bir \u015fekilde uygulamas\u0131 i\u00e7in gerekli kaynaklarla donat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Risk De\u011ferlendirme:\u00a0\u015eirketler, yolsuzluk ve r\u00fc\u015fvet konular\u0131nda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131 riskleri do\u011fru \u015fekilde de\u011ferlendirebilmelidir.<\/p>\n

E\u011fitim:\u00a0Konuyla ilgili politika ve prosed\u00fcrler, e\u011fitimler yoluyla t\u00fcm \u015firkete aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Te\u015fvik ve ceza sistemleri:\u00a0Uyum politika ve prosed\u00fcrlerine uyulmamas\u0131 ile ilgili cezalar ve disiplin i\u015flemleri \u00f6nceden belirlenmeli ve uyum her f\u0131rsatta te\u015fvik edilmelidir.\u00a0\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015eah\u0131s G\u00f6zden Ge\u00e7irmeleri:\u00a0M\u00fc\u015fteri, tedarik\u00e7i, arac\u0131, temsilci gibi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slar \u015firket uyum program\u0131ndan, Etik Kod\u2019dan ve ilgili politika ve prosed\u00fcrlerden haberdar edilmeli ve uyumlar\u0131 d\u00fczenli olarak g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir.<\/p>\n

Raporlama:\u00a0\u00c7al\u0131\u015fanlar, \u015firketin gizlili\u011fi temel alarak olu\u015fturdu\u011fu bir raporlama mekanizmas\u0131n\u0131, bir misilleme endi\u015fesi hissetmeden, rahat\u00e7a kullanabilmelidir. Ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir soru\u015fturma sonras\u0131nda da \u015firketin i\u00e7 kontrol ve uyum program\u0131, elde edilen sonu\u00e7lara g\u00f6re g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir.<\/p>\n

Denetim:\u00a0\u015eirketlerin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekilleri ve \u00e7evreleri zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fti\u011finden, iyi bir uyum program\u0131n\u0131n zaman i\u00e7inde denetlenmesi ve g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gereklidir.<\/p>\n

KRAL\u0130\u00c7EN\u0130N \u00dcLKES\u0130NDE\u2026<\/p>\n

\"etik-olmaya-yatirim-yok-3\"Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019\u0131n yasas\u0131 (UKBA, United Kingdom Bribery Act, Birle\u015fik Krall\u0131k R\u00fc\u015fvet\u00a0Yasas\u0131), Amerikan yasas\u0131n\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 ele\u015ftirilere cevap verir gibi 2010 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kt\u0131. Her\u015feyden \u00f6nce r\u00fc\u015fveti kamu ya da \u00f6zel diye ay\u0131rmad\u0131; her t\u00fcrl\u00fc r\u00fc\u015fveti kapsam\u0131na ald\u0131. Kanun, yaln\u0131zca yabanc\u0131 \u00fclkelerde r\u00fc\u015fvet ve yolsuzluk su\u00e7u i\u015fleyenleri de\u011fil, Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta bu su\u00e7lar\u0131 i\u015fleyenleri de kapsam\u0131nda tuttu. R\u00fc\u015fvet ya da kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6deme ayr\u0131m\u0131 yapmad\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck ya da b\u00fcy\u00fck miktarda demeden t\u00fcm uygunsuz \u00f6demeleri r\u00fc\u015fvet kapsam\u0131nda de\u011ferlendirdi.<\/p>\n

Ayr\u0131ca \u015firket b\u00fcnyesinde r\u00fc\u015fvet verilmesini \u00f6nlemekte ba\u015far\u0131s\u0131z olmay\u0131 da su\u00e7 tan\u0131m\u0131na dahil etti. R\u00fc\u015fvet su\u00e7u ticari organizasyon ile\u00a0\u201cili\u015fkilendirilebilecek bir ki\u015fi\u201d\u00a0taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011finde, ticari organizasyonun \u201c\u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticileri\u201dnin de sorumlu tutulabileceklerini ve bu su\u00e7 hangi \u00fclkede i\u015flenirse i\u015flensin su\u00e7 say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 kapsam\u0131na ekledi. Ticari organizasyonla ili\u015fkilendirilebilecek ki\u015fi tan\u0131m\u0131n\u0131 da ticari organizasyonun \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, i\u015ftirakleri, acenteleri vb. olarak \u00f6rnek yoluyla izah etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu su\u00e7tan sorumlu tutulabilecek \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin ise ancak\u00a0\u201cYeterli Nitelikte R\u00fc\u015fvet \u00d6nleme Prosed\u00fcrleri\u201dnin (\u201cadequate procedures\u201d)\u00a0su\u00e7un i\u015flendi\u011fi tarihte uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131, buna ra\u011fmen r\u00fc\u015fvetin \u00f6nlenemedi\u011fini savunma olarak ileri s\u00fcrebileceklerini belirtti.<\/p>\n

YETERL\u0130 N\u0130TEL\u0130KTE R\u00dc\u015eVET \u00d6NLEME PROSED\u00dcRLER\u0130 NELERD\u0130R?<\/p>\n

UKBA i\u00e7in de Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 bir Uyum Program\u0131 K\u0131lavuzu haz\u0131rlad\u0131. Bu k\u0131lavuzda, \u015firketlerin a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6nlemleri almalar\u0131n\u0131n savunmalar\u0131n\u0131 yapmalar\u0131nda i\u015flerine yarayabilece\u011finden bahsedildi:<\/p>\n

Risk de\u011ferlendirmesi:\u00a0Ticari organizasyon \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyadaki ve piyasadaki i\u00e7 ve d\u0131\u015f risklerini periyodik olarak de\u011ferlendirmeli ve onlar\u0131n fark\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Riskleri \u00f6nleyici politika ve prosed\u00fcrler, yaz\u0131l\u0131 olmal\u0131 ve\u00a0\u00e7al\u0131\u015fanlara yeterli bir \u015fekilde aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Riskle orant\u0131l\u0131 prosed\u00fcrler:\u00a0Ticari organizasyonlar\u0131n kendi i\u00e7lerinde uygulad\u0131klar\u0131 r\u00fc\u015fvetle m\u00fccadeleyle ilgili kontrol sistem- lerinin organizasyonun yap\u0131s\u0131, faaliyet konusu, faaliyet yeri ve bu faaliyetlerini ger\u00e7ekle\u015ftirirken yapm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u015flemlerinin niteli\u011fi ile orant\u0131l\u0131 olmad\u0131r. Bu alandaki i\u00e7 denetim sistemleri a\u00e7\u0131k, pratik, ula\u015f\u0131labilir olmal\u0131 ve etkin bir \u015fekilde uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00dcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin ilkelere ba\u011fl\u0131l\u0131k- lar\u0131:\u00a0Uyum sorumlulu\u011fu, \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerden ba\u015flar. \u00dcst d\u00fczey y\u00f6netim, r\u00fc\u015fveti a\u00e7\u0131k\u00e7a yasaklayan \u015firket k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturmal\u0131, gerekli kurallar\u0131 koymal\u0131 ve bu k\u00fclt\u00fcrden taviz verilmeyece\u011fi konusunda s\u0131k s\u0131k ileti\u015fim kurmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Durum tespiti:\u00a0\u015eirketler kiminle i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmelidir.<\/p>\n

-\u0130\u015f ortaklar\u0131n\u0131n etik ve yasalarla uyumlu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-Kime, neden para \u00f6dedi\u011fini detayl\u0131 olarak bilmelidir.<\/p>\n

-\u0130\u015f ortaklar\u0131n\u0131 tan\u0131mak i\u00e7in standart prosed\u00fcrler olu\u015fturmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-S\u00f6zle\u015fmelerine r\u00fc\u015fvet kar\u015f\u0131t\u0131 maddeler koymal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130leti\u015fim:\u00a0Ticari organizasyonlar kendi i\u00e7erisinde ve kendisi ile ili\u015fkilendirilebilecek ki\u015filere r\u00fc\u015fvetle m\u00fccadele prosed\u00fcrlerinin (ba\u011f\u0131\u015flar, nakit \u00f6demeler, siyasi kurulu\u015flara destek, hediyeler, temsil a\u011f\u0131rlama, promosyon harcamalar\u0131, ihbar gereklilikleri) tam olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bilgilendirme yapmal\u0131, e\u011fitimler vermeli ve bu prosed\u00fcrlerin uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

D\u00fczenli g\u00f6zden ge\u00e7irme:\u00a0Uygulanan r\u00fc\u015fvetle m\u00fccadele ve kontrol prosed\u00fcrleri d\u00fczenli olarak denetlenmeli, g\u00f6zden ge\u00e7irilmeli ve g\u00fcncel tutulmal\u0131d\u0131r. Finansal kontrollerin r\u00fc\u015fvet konusunda hassas ve \u015feffaf oldu\u011fundan emin olunmal\u0131, politikalar\u0131 de\u011ferlendirilmeli, d\u0131\u015far\u0131dan do\u011frulama \/ denetim al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

B\u0130RLE\u015e\u0130K KRALLIK\u2019IN\u00a0YOLSUZLUK\u00a0YASASI (UKBA, UNITED KINGDOM BRIBERY ACT, B\u0130RLE\u015e\u0130K KRALLIK R\u00dc\u015eVET YASASI), AMER\u0130KAN\u00a0YASASININ\u00a0U\u011eRADI\u011eI BAZI ELE\u015eTIR\u0130LERE CEVAP VER\u0130R G\u0130B\u0130 2010 YILINDA \u00c7IKTI. KANUN,\u00a0YALNIZCA YABANCI\u00a0\u00dcLKELERDE R\u00dc\u015eVET\u00a0VE YOLSUZLUK SU\u00c7U \u0130\u015eLEYENLER\u0130 DE\u011e\u0130L, B\u0130RLE\u015e\u0130K KRALLIK\u2019TA\u00a0BU SU\u00c7LARI \u0130\u015eLEYENLER\u0130 DE KAPSAMINDA TUTUYORDU.<\/p>\n

MUHTEMEL CEZALAR<\/p>\n

Gerek FCPA, gerek UKBA\u2019e uygun davranmaman\u0131n, olduk\u00e7a \u00f6nemli muhtemel cezalar\u0131 da bulunuyor. Bu cezalar, Amerikan yarg\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan uzun y\u0131llard\u0131r veriliyor, \u0130ngiliz yarg\u0131s\u0131 da 2014 y\u0131l\u0131 itibariyle bu alandaki ilk cezalar\u0131n\u0131 vermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Ceza s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n

FCPA i\u00e7in R\u00fc\u015fvet ve Yolsuzluk H\u00fck\u00fcmlerinde:<\/p>\n

-\u015eah\u0131slar i\u00e7in, 5 y\u0131la kadar hapis, 250.000 Dolara kadar para cezas\u0131.<\/p>\n

-\u015eirketler i\u00e7in, 2 milyon Dolara kadar para cezas\u0131.<\/p>\n

-Muhasebe ve \u0130\u00e7 Kontrol H\u00fck\u00fcmlerinde:<\/p>\n

-\u015eah\u0131slar i\u00e7in, 20 y\u0131la kadar hapis ve 5 mil- yon Dolara kadar para cezas\u0131.<\/p>\n

-\u015eirketler i\u00e7in, 25 milyon Dolara kadar para cezas\u0131.<\/p>\n

SAMBACILARIN ATA\u011eI\u2026<\/p>\n

2014 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda, hi\u00e7 beklenmeyen bir \u015fey oldu ve y\u0131llarca s\u00fcren uzun r\u00fc\u015fvet skandallar\u0131n\u0131n ciddi cezalarla sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 Brezilya, \u201cClean Company Act \u2013 Temiz \u015eirket Yasas\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131nda bir yasa \u00e7\u0131kard\u0131. Yasa;<\/p>\n

-Yasad\u0131\u015f\u0131 bir eylemin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in \u00f6deme yapmay\u0131, eylemi finanse etmeyi ya da desteklemeyi,<\/p>\n

-Kamu harcamalar\u0131nda suiistimal ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi,<\/p>\n

-Direkt ya da endirekt olarak Brezilyal\u0131 ya da yabanc\u0131 devlet g\u00f6revlilerine r\u00fc\u015fvet vermeyi ya da verme giri\u015fiminde bulunmay\u0131 yasakl\u0131yordu.<\/p>\n

\"etik-olmaya-yatirim-yok-2\"T\u00fcm\u00a0 otoriteler,\u00a0 bu\u00a0 yasan\u0131n\u00a0 \u015fu \u00a0ana \u00a0kadar bu alanda \u00e7\u0131kar\u0131lan en sert yasa odu\u011funda birle\u015fti. Yasa, FCPA\u2019deki kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6deme istisnas\u0131n\u0131 kabul etmedi\u011fi gibi, UKBA\u2019deki \u201cyeterli nitelikteki r\u00fc\u015fvet \u00f6nleme prosed\u00fcrleri\u201dni de bir savunma arac\u0131 olarak onaylam\u0131yor. \u015eirketler, kendi istekleriyle ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f olsa bile, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n kendi ad\u0131na yapt\u0131klar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc hareketten sorumlu kabul ediliyorlar. \u015eirketlerin alabilecekleri ceza tutar\u0131n\u0131n, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n\u00a0br\u00fct gelirinin %20\u2019sine ya da r\u00fc\u015fvetle elde edilen gelirin 3 kat\u0131na\u00a0kadar \u00e7\u0131kabilece\u011fi belirtildi. Savc\u0131ya, \u015firketin la\u011fve dilmesini talep etme yetkisi bile verildi. \u00dcstelik savc\u0131n\u0131n, \u015firketin \u201cyasa d\u0131\u015f\u0131 bir amac\u0131\u201d oldu\u011funu\u00a0ispat etmek zorunda bile olmamas\u0131\u00a0dikkat \u00e7ekici bir par\u00e7as\u0131 oldu yasan\u0131n.<\/p>\n

\u201cTEM\u0130Z \u015e\u0130RKET\u201d OLMAK \u0130\u00c7\u0130N NE YAPMAK GEREK?<\/p>\n

Yasan\u0131n \u00e7ok yeni olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, hen\u00fcz bir kullan\u0131m k\u0131lavuzu yok. Ama konunun uzmanlar\u0131, a\u015fa\u011f\u0131daki uygulamalar\u0131n temiz \u015firket olmak i\u00e7in \u015fu a\u015famada yeterli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar:<\/p>\n

\u00dcst d\u00fczey mesuliyet:\u00a0\u00dcst y\u00f6netim, net bir \u015fekilde olu\u015fturulmu\u015f yolsuzluk kar\u015f\u0131t\u0131 politikalar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlara tebli\u011f etmelidir.<\/p>\n

Risk de\u011ferlendirmesi:\u00a0Potansiyel risk alanlar\u0131 incelenmeli, analiz edilmeli ve belirlenmelidir.<\/p>\n

Uyum politikalar\u0131:\u00a0\u015eirketin etik kurallar\u0131, a\u00e7\u0131k ve detayl\u0131 olarak olu\u015fturulmal\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlara ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slara uygun y\u00f6ntemlerle iletilmelidir.<\/p>\n

E\u011fitimler, g\u00f6zetimler, denetimler ve kontroller:\u00a0Politikalar\u0131n etkin bir \u015fekilde uyguland\u0131\u011f\u0131ndan, gerekli zamanlarda g\u00f6zden ge\u00e7irilip g\u00fcncellendiklerinden, ileti\u015fimlerinin uygun bir \u015fekilde sa\u011fland\u0131\u011f\u0131ndan ve gere\u011fince anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak i\u00e7in, \u015firketler gerekli tedbirleri almal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

G\u00f6zden ge\u00e7irme:\u00a0Birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slar, \u00f6zellikle de s\u00f6zle\u015fme yenileme ya da yeni s\u00f6zle\u015fme yapma d\u00f6nemlerinde d\u00fczenli olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n

Raporlama ve disiplin s\u00fcre\u00e7leri:\u00a0\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n, bildikleri uygunsuzluklar\u0131 rahat bir \u015fekilde aktarabilecekleri raporlama kanallar\u0131 ve uyumu te\u015fvik edecek, uyumsuzlu\u011fu cezaland\u0131racak disiplin s\u00fcre\u00e7leri olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Soru\u015fturmalardan sonra politika\u00a0 ve prosed\u00fcrler yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir.<\/p>\n

SON S\u00d6Z YER\u0130NE\u2026<\/p>\n

Hen\u00fcz bu yasan\u0131n bir uygulamas\u0131 olmad\u0131. O nedenle ne durumda nas\u0131l cezalar kesilece\u011fini bilmiyoruz. Ama kesin olarak bildi\u011fimiz bir \u015fey varsa o da, T\u00fcrkiye gibi yolsuzluk kar\u015f\u0131t\u0131 uygulamalar i\u00e7in bu detayda yasal mecburiyetlerin bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde, finansman kayna\u011f\u0131 arayan \u015firketlerin, bu uygulamalara uygun davranmalar\u0131n\u0131n, \u00fclkemize y\u00f6nlenecek s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki yat\u0131r\u0131m\u0131 kendilerine \u00e7ekmek i\u00e7in \u00f6nemli bir avantaj olaca\u011f\u0131d\u0131r.
\n\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2013<\/p>\n

\u00c7i\u011fdem G\u00dcRER,\u00a0SMMM, CFE, GRR Dan\u0131\u015fmanl\u0131k, \u0130\u00e7 Sistemler ve Risk Y\u00f6netimi Hizmetleri<\/p>\n

2015 y\u0131l\u0131ndan itibaren, GRR Dan\u0131\u015fmanl\u0131k kurucusu olarak Suistimal Risk Y\u00f6netimi, Suistimal Soru\u015fturmalar\u0131, \u0130\u00e7 Denetim, Yabanc\u0131 Yat\u0131r\u0131mc\u0131ya Haz\u0131rl\u0131k, Y\u00f6netim Kurulu Dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, Kurumsalla\u015fma\u00a0 hizmetleri vermekte olan \u00c7i\u011fdem G\u00dcRER, kariyer hayat\u0131 boyunca turizm, \u00fcretim, finans, enerji, sa\u011fl\u0131k, medya, spor, in\u015faat gibi pek \u00e7ok sekt\u00f6rdeki \u015firketlerle \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

1999 y\u0131l\u0131nda Marmara \u00dcniversitesi \u0130ngilizce \u0130ktisat B\u00f6l\u00fcm\u00fc mezunu olan G\u00dcRER, 2003 y\u0131l\u0131ndan bu yana Serbest Muhasebeci Mali M\u00fc\u015favirdir ve T\u00fcrkiye\u2019nin ilk Uluslararas\u0131 Suistimal Denet\u00e7i\u2019lerinden (CFE) biridir. \u0130\u015f hayat\u0131na d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck denetim, dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u015firketlerinden birinde vergi denetim ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k uzman\u0131 olarak ba\u015flayan \u00c7i\u011fdem G\u00fcrer takiben, yakla\u015f\u0131k be\u015f y\u0131l, bir kimya \u015firketinde finansal kontrol\u00f6r olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve \u015firketin i\u00e7 kontrol sistemlerinin kurulu\u015fu projesine liderlik etmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131n son sekiz y\u0131l\u0131ndan fazlas\u0131nda, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck denetim, dan\u0131\u015fmanl\u0131k \u015firketinden birinde Risk Y\u00f6netimi Dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f olan G\u00fcrer, \u015firketin Suistimal \u00d6nleme ve \u0130nceleme B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fc y\u00f6netmi\u015ftir.<\/p>\n

Makalelerdeki g\u00f6r\u00fc\u015f ve yorumlar yazar veya yazarlara ait olup\u00a0, Etik ve \u0130tibar Derne\u011fi\u2019nin konu ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerini yans\u0131tmamaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yolsuzluk insanl\u0131k tarihi kadar eski, ona kar\u015f\u0131 m\u00fccadele de. Ancak yolsuzluklara kar\u015f\u0131 derli toplu bir yasan\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 olduk\u00e7a yeni say\u0131l\u0131r: Watergate skandal\u0131 sonras\u0131 1977 y\u0131l\u0131nda ABD ilk ad\u0131m\u0131 at\u0131yor. \u0130kinci ad\u0131m ise 2010 y\u0131l\u0131nda Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta at\u0131l\u0131yor\u2026 Bu konudaki son yasa ise, yolsuzluk skandallar\u0131yla \u00e7alkalanan Brezilya\u2019dan 2014\u2019te geldi: Temiz \u015eirket Yasas\u0131. Peki bu yasalar aras\u0131nda […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40077,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-40076","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-tr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40076","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40076"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40076\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40082,"href":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40076\/revisions\/40082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teidakademi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}